Wiedza & Doświadczenie

Chrapanie, bezdech senny

1

Dlaczego chrapiesz?

Najprościej mówiąc, chrapanie to informacja o tym, że śpiąca osoba ma problem ze swobodnym przepływem powietrza przez drogi oddechowe. Chrapanie pojawia się, kiedy luźne tkanki znajdujące się na drodze powietrza, którym oddychamy, poruszają się i wibrują. Podczas snu dochodzi do zwiotczenia mięśni i zwężenia cieśni gardła. W związku z tym przepływające powietrze może wywoływać drgania ścian gardła, których efektem jest chrapanie.

 

Bardzo ważna jest prawidłowa drożność nosa. Można to zaobserwować w czasie zwykłego przeziębienia, kiedy dochodzi do zablokowania nosa. Wynikiem takiej blokady jest nasilone chrapanie. Najlepiej widoczne jest to u małych dzieci które niemal zawsze chrapią przy katarze


2

Czy chrapanie jest niezdrowe?

Chrapanie nie jest obojętne dla chorego. Nieprawdą jest, że chrapiący przede wszystkim szkodzi osobom, które przez niego nie mogą zmrużyć oka. Chrapanie zakłóca normalny sen i powoduje, że odpoczynek nocny staje się niewystarczający i nieefektywny. Trudniej jest się  skoncentrować, a zmęczenie wpływa negatywnie na efektywność w pracy czy zdolność prowadzenia samochodu. Podczas chrapania dochodzi do gorszego dotlenienia organizmu, a po przebudzeniu osoba chrapiąca odczuwać może bóle głowy, zmęczenie, senność. Najnowsze badania potwierdzają, że samo chrapanie nie pozostaje bez wpływu na serce i naczynia – może powodować podwyższenie wartości ciśnienia tętniczego, wpływać negatywnie na układ sercowo-naczyniowy, a także na funkcjonowanie mózgu pacjenta.

 

Najważniejsze jednak jest to, że chrapanie jest pierwszym i podstawowym objawem u chorych z bezdechami. Podczas każdego okresu bezdechu mózg otrzymuje sygnał do obudzenia człowieka ze snu w celu przywrócenia normalnego oddychania i w konsekwencji sen jest wyjątkowo płytki i przerywany. Tak więc u osoby, u której występuje kilkadziesiąt bezdechów w czasie godziny snu, występuje również kilkadziesiąt wybudzeń ze snu, za każdym razem z licznymi dodatkowymi niekorzystnymi tego efektami. Przede wszystkim za każdym razem, kiedy występuje przerwa w oddychaniu, dochodzi do trwającego dłużej lub krócej niedotlenienia tkanek. Jednocześnie wzrasta ciśnienie tętnicze i przyspiesza czynność serca.

 

Konsekwencjami nieleczonego bezdechu mogą być liczne schorzenia ogólnoustrojowe. W  toku badań potwierdzono, że zaburzenia oddychania podczas snu mogą być przyczyną lub nasilać objawy już istniejących chorób, w tym:

 

  • nadciśnienia tętniczego,
  • nadciśnienia płucnego,
  • choroby niedokrwiennej serca  – występowanie bezdechów zwiększa ryzyko zawału,
  • zaburzeń rytmu serca,
  • niewydolności serca,
  • zaburzeń krążenia mózgowego  – występowanie bezdechów zwiększa ryzyko udaru,
  • nietolerancji glukozy, cukrzycy, zespołu metabolicznego.

 

Okazuje się, że wśród chorych cierpiących na nadciśnienie czy chorobę niedokrwienną serca dużą grupę stanowią osoby, u których występują zaburzenia oddychania podczas snu. Lekarze interniści, kardiolodzy, lekarze rodzinni coraz częściej kierują swoich pacjentów na badanie nocne w celu potwierdzenia lub wykluczenia choroby. Prawidłowe zdiagnozowanie bezdechów pozwala na rozpoczęcie terapii. Leczenie chrapania, poza poprawą komfortu życia, zmniejsza ryzyko zaostrzenia choroby niedokrwiennej serca, wystąpienia zawału czy udaru, a przez to przyczynia się do wydłużenia życia chorego!

 

Dodatkowo osoby cierpiące na zaburzenia oddychania podczas snu mogą również uskarżać się na przyrost masy ciała, poranne bóle głowy, problemy z pamięcią, depresję, nycturię (potrzebę częstego korzystania z łazienki w nocy) oraz impotencję.


3

Nie jesteś sam!

Statystycznie częściej chrapią mężczyźni. Szacuje się, że problem regularnego conocnego  chrapania dotyczy ok. 40% mężczyzn i 20% kobiet. Większość z nich wydaje tylko irytujące dźwięki o różnym natężeniu, które mogą być przerywane zmianą pozycji ciała, inni chrapią zawsze i w każdej pozycji.

Prawie połowa osób dorosłych chrapie przynajmniej od czasu do czasu.

 


4

Jak leczyć chrapanie?

Chrapanie jest zjawiskiem powszechnym i w ogólności lekceważonym, traktowanym jak coś zwyczajnego, do czego da się przywyknąć. Jednak ze względu na wpływ zaburzeń oddychania na zdrowie i samopoczucie powinniśmy spróbować im przeciwdziałać i je leczyć. Wczesne podjęcie leczenia może zapobiec rozwojowi chorób współtowarzyszących takich jak: nadciśnienie, cukrzyca, skłonność do udarów i zawałów. Chrapanie jest w większości przypadków w pełni uleczalne (tymczasem co trzecia osoba nie wie, że chrapanie da się leczyć, a co piąta uważa, że to przypadłość, której nie da się w pełni zlikwidować).

 

W pierwszym kroku chrapiącego należy poddać diagnostyce aby rozpoznać przyczyny problemu. Konieczne jest zbadanie, czy chrapaniu towarzyszą groźne przerwy w oddychaniu podczas snu – bezdechy. Służy temu screeningowe badanie nocne  – tak zwana pulsoksymetria nocna. Podczas badania monitorowane są w czasie jednej nocy parametry, dzięki którym można ocenić, czy dochodzi do niedotlenienia organizmu. Badanie jest całkowicie bezbolesne i nieinwazyjne, rozpoczyna się wieczorem, a kończy rano i pozwala zaobserwować niepokojące skutki przerw w oddychaniu. Pacjent rejestruje swój sen podczas wybranych dwóch nocy we własnej sypialni, a urządzenie do badania można zamówić z naszej strony z dostawą kurierską bez wychodzenia z domu. W dotarciu do źródła problemu pomocne są także informacje od chrapiącego, które zbieramy w ankiecie zawierającej pytania o tematyce: objawów dziennych charakterystycznych dla samopoczucia chrapiącego czy występowania chorób mogących mieć bezpośredni związek z zaburzeniami snu.

 

Analiza badania snu oraz informacji wskazanych w ankiecie pozwala lekarzowi prowadzącemu wskazać optymalne w danym przypadku metody leczenia. Możliwych sposobów postępowania jest wiele w zależności od źródła i przyczyny problemu. Leczenie może obejmować: zastosowanie aparatów wewnątrzustnych, aparatów CPAP, wykonanie zabiegów radiochirurgicznych w znieczuleniu miejscowym, leczenie operacyjne, wykorzystanie terapii pozycyjnej i wiele innych. Niejednokrotnie potrzebna będzie współpraca z dietetykiem (nadmiar tkanki tłuszczowej potrafi ograniczać drożność dróg oddechowych) lub logopedą na terapii miofunkcjonalnej w celu utrwalenia efektów zabiegu. W naszej klinice lekarze specjaliści ds. medycyny snu zawsze wybierają optymalną i skuteczną metodę leczenia w zależności od indywidualnego przypadku.

Dr hab. n. med. Wojciech Kukwa


Proces leczenia

Śpij i daj spać innym!
Zrób pierwszy krok
do zdrowego snu.